Z Wikipedii

Współrzędne: 50°53′0″N 20°37′0″E / 50.88333, 20.61667

Kielce
Herb Kielc
Województwo	świętokrzyskie
Powiat	miasto na prawach powiatu
Gmina  - rodzaj	Kielce miejska
Prawa miejskie	1364
Prezydent miasta	Wojciech Lubawski
Powierzchnia	109,65 [1] km²
Położenie (punkt)	50° 53' N 20° 37' E
Wysokość	od 260 do 408 m n.p.m.
Ludność (2008) • liczba • gęstość • aglomeracja	205 665 [2] 1876 os./km² 332 000 [3]
Strefa numeracyjna (do 2005)	(+48) 41
Kod pocztowy	25-001 do 25-900 wszystkie kody
Tablice rejestracyjne	TK
Położenie na mapie Polski Kielce
TERC10 (TERYT)	2661011
SIMC10	0945930
Miasta partnerskie	Budapeszt Dnieprodzierżyńsk Flint Gävle Gorycja Gotha Herning Nitra Orange Sandviken Winnica
Urząd miejski3 Rynek 1 25-361 Kielce tel. (41) 367 60 00; faks (41) 344 27 63 (e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa miasta

Kielce – miasto w południowo-centralnej Polsce, stolica województwa świętokrzyskiego.

Miasto położone jest w Górach Świętokrzyskich i stanowi gospodarcze i turystyczne centrum regionu. Kielce są również zagłębiem budowlanym o bogatych tradycjach, ośrodkiem kulturalnym, turystycznym. Na terenie Kielc znajduje się 5 rezerwatów przyrody. Miasto jest także znanym ośrodkiem wystawienniczo-targowym. Targi Kielce organizują ponad 40 ekspozycji branżowych rocznie, połączonych z konferencjami naukowymi i pokazami.

Skrót CK w herbie Kielc pochodzi z łacińskiego Civitas Kielcensis, czyli "Obywatele Kielc".

Spis treści 1 Położenie 2 Historia 2.1 Legenda 2.2 Doniosłe wydarzenia 3 Gospodarka 3.1 Handel 4 Demografia 5 Administracja publiczna i wymiar sprawiedliwości 5.1 Administracja samorządowa 5.2 Administracja rządowa 5.3 Wymiar sprawiedliwości 6 Architektura 6.1 Zabytki 7 Turystyka 8 Przyroda 9 Edukacja 9.1 Szkoły 9.2 Wyższe uczelnie 10 Dzielnice i osiedla Kielc 11 Aglomeracja Kielc 12 Sport 13 Kościoły 13.1 Kościoły katolickie 13.2 Kościoły protestanckie 14 Kultura 14.1 Muzea 14.2 Media 15 Transport 15.1 Drogowy 15.2 Kolejowy 15.3 Lotniczy 15.4 Komunikacja miejska 15.4.1 Autobusy 15.4.2 Tramwaje 15.5 Komunikacja międzymiastowa 15.6 Komunikacja prywatna 16 Kielczanie i osoby związane z Kielcami 16.1 Aktorzy, wokaliści, osoby związane z mediami 16.2 Politycy 16.3 Sportowcy 16.4 Biznesmeni 17 Osoby uhonorowane przez miasto 17.1 Nagrody Miasta Kielce 17.2 Nadzieje Kielc 17.3 Honorowi obywatele 18 Posłowie okręgu kieleckiego 19 Kielce jako garnizon wojskowy 20 Miasta partnerskie 21 Przypisy 22 Zobacz też 23 Linki zewnętrzne

[edytuj] Położenie

Kielce położone są w Górach Świętokrzyskich. W obrębie miasta ulokowane są pasma Kadzielniańskie i Dymińskie. Kielce przecina niewielka rzeka Silnica, będąca prawostronnym dopływem Bobrzy. Na terenie miasta znajduje się szereg rezerwatów przyrody ożywionej i nieożywionej, m.in. Kadzielnia, Karczówka, Ślichowice, Wietrznia, Biesak-Białogon. Ponadto granice administracyjne miasta obejmują sporą część Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego.

Historycznie i kulturowo Kielce leżą w północnej Małopolsce, w ziemi sandomierskiej będąc stolicą ziemi świętokrzyskiej. Charakterystyczną mową tego regionu jest tzw. gwara kielecka, którą posługują się mieszkańcy południowej i środkowej części regionu.

Miasto, jako jedno z nielicznych charakteryzuje się tak znacznymi różnicami poziomów – od 260 do 408 m n.p.m. (najwyższe wzniesienie: Telegraf).

[edytuj] Historia

[edytuj] Legenda

Znana legenda wiąże powstanie Kielc z Mieszkiem, synem Bolesława Śmiałego.

Przed ponad 900 laty w miejscu, gdzie dziś leży stolica województwa świętokrzyskiego, były nieprzebyte, pełne zwierzyny lasy, które przyciągały myśliwych. Polował tu także Mieszko. Kiedy w pogoni za zwierzyną zgubił swoich kompanów, wyjechał na nieznaną polanę i strudzony zasnął w trawie. Przyśniło mu się, iż został napadnięty przez zbójców, a ci usiłują wlać mu do ust truciznę. Gdy zaczął już tracić siły, nagle objawił mu się św. Wojciech, uniósł pastorał i na ziemi nakreślił kręty szlak, który przemienił się w strumień wody. Mieszko obudził się, nieopodal ujrzał źródło. Woda w nim była smaczna, przejrzysta, taka jak we śnie. Poczuł przypływ nowych sił i szybko odnalazł swój orszak. Odjeżdżając z polany Mieszko zauważył ogromne, białe kły nieznanego zwierza, być może dzika. Zapowiedział, że wybuduje tu gród z kościołem.

Niedługo potem zbudowano w sercu puszczy osadę. Na polanie postawiono kościół pw. św. Wojciecha, a strumień, z którego woda przywróciła księciu siły, mianowano Silnicą. Osadę zaś nazwano Kiełce – na pamiątkę znalezionych tajemniczych kłów. Nazwa z biegiem czasu przekształciła się w Kielce.

(Źródło: Informator miejski)

[edytuj] Doniosłe wydarzenia

• 1171 – powstanie kolegiaty pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny
• 1364 – nadanie Kielcom prawa magdeburskiego
• 1496 – kardynał Fryderyk Jagiellończyk nadaje Kielcom herb
• 1661 – pobyt w Kielcach króla Jana Kazimierza i jego dworu
• 1662 – okupacja miasta przez zbuntowane oddziały (ok. 12 tysięcy żołnierzy) Związku Święconego
• 1655 – zniszczenie miasta podczas potopu szwedzkiego
• 27 lipca 1789 – przejście miasta na własność Rzeczypospolitej
• 7-9 czerwca 1794 – pobyt w Kielcach naczelnika Tadeusza Kościuszki, który kwaterował tu ze swoimi oddziałami po bitwie pod Szczekocinami. Śmierć w kieleckim szpitalu ciężko rannego Wojciecha Bartosa Głowackiego
• 24 maja 1800 – groźny pożar strawił niemal wszystkie domy mieszkalne w centrum, spalił się także ratusz.
• 1809 – włączenie miasta do Księstwa Warszawskiego
• 1815 – przejęcie Kielc przez rosyjskiego zaborcę
• 1816 – powstanie w Kielcach, z inicjatywy Stanisława Staszica, pierwszej polskiej wyższej uczelni technicznej – Szkoły Akademiczno-Górniczej
• 1818 – przeniesienie do Kielc stolicy województwa krakowskiego
• 1844 – wykrycie spisku i aresztowanie przygotowującego powstanie przeciwko zaborcy ks. Piotra Ściegiennego
• 1 stycznia 1845 – Kielce przestały być miastem gubernialnym
• 1885 – budowa linii kolejowej, przebiegającej przez Kielce z Dęblina do Dąbrowy Górniczej.
• 5 września 1914 – zaprzysiężenie w Kielcach I Pułku Legionów Polskich pod dowództwem Józefa Piłsudskiego
• 2 sierpnia 1919 – utworzenie województwa kieleckiego
• 15 stycznia 1945 – wyparcie wojsk hitlerowskich z miasta przez żołnierzy I Frontu Ukraińskiego
• 4 lipca 1946 – pogrom Żydów zwany pogromem kieleckim
• 1974 – założenie Politechniki Świętokrzyskiej
• 1 stycznia 1999 – Kielce zostały stolicą województwa świętokrzyskiego

[edytuj] Gospodarka

Podstawą rozwoju gospodarczego miasta była – począwszy od XV wieku – eksploatacja i przetwórstwo surowców mineralnych: rud żelaza, miedzi i ołowiu oraz marmurów i piaskowców.

Dziś rozwija się tu m.in. przemysł budowlany, materiałów budowlanych, elektromaszynowy, a także spożywczy i przetwórczy. Ważna jest również mocna pozycja Targów Kielce jako wicelidera rynku targowego w Polsce.

W Kielcach swoje początki miało wiele znanych w całej Polsce firm, w tym m.in.: Cersanit S.A., Barlinek, Grupa Kapitałowa Kolporter, North Fish, NOMI, VIVE Textile Recycling, Mitex i Exbud.

[edytuj] Handel

W ostatnich latach w Kielcach bardzo intensywnie zaczął się rozwijać handel. Wybudowano kilka hipermarketów oraz galerii, wyremontowano ulicę Sienkiewicza, gdzie w latach 90. XX wieku powstało wiele butików i sklepów. Obecnie trwa budowa galerii handlowej przy Staszica, budowa galerii handlowej Hossa oraz rozbudowa Galerii Echo^[4]. W planach jest również budowa centrum handlowo-rozrywkowego przy ulicy Warszawskiej - Galeria IX Wieków, budowa centrum handlowo-rozrywkowego Plaza Centers oraz budowa hipermarketu Auchan.

[edytuj] Demografia

Według danych GUS z 30 czerwca 2008 r. Kielce zamieszkiwało 205 665 osób. (17. lokata wśród miast Polski), w tym 97 367 mężczyzn i 108 288 kobiet, wiek produkcyjny osiągnęło 137 484 mieszkańców.

Na koniec października 2008 bez pracy pozostawało 9,1% (9 588) osób.

Według danych z 2005⁶, średni dochód na mieszkańca wynosił 2423,45 zł.

• Wykres liczby ludności Kielc na przestrzeni ostatnich 4 stuleci

Największą populację Kielce odnotowały w 1991 r. – wg danych GUS 215 005 mieszkańców^[5].

[edytuj] Administracja publiczna i wymiar sprawiedliwości

[edytuj] Administracja samorządowa

Kielce są miastem na prawach powiatu. Poza tym pozostają siedzibą władz powiatu kieleckiego oraz samorządowego województwa świętokrzyskiego.

[edytuj] Administracja rządowa

W Kielcach urzęduje wojewoda świętokrzyski oraz organy administracji niezespolonej takie jak dyrektor izby celnej, naczelnik urzędu celnego, dyrektor okręgowego urzędu górniczego, naczelnik obwodowego urzędu miar, dyrektor izby skarbowej, naczelnicy pierwszego i drugiego urzędu skarbowego, dyrektor urzędu kontroli skarbowej, dyrektor urzędu statystycznego, szef wojewódzkiego sztabu wojskowego oraz dwaj wojskowi komendanci uzupełnień (Kielce-Bukówka i Kielce-Śródmieście). Mieści się tu również oddział Urzędu Dozoru Technicznego oraz delegatura Ministerstwa Skarbu Państwa.

[edytuj] Wymiar sprawiedliwości

W Kielcach znajduje się sąd okręgowy oraz sąd rejonowy wraz z jednostką powołaną do rozpoznawania spraw gospodarczych i upadłościowych. Od 1 lipca 2005 r. działa również wojewódzki sąd administracyjny. Funkcjonuje prokuratura okręgowa oraz dwie prokuratury rejonowe: Kielce-Wschód i Kielce-Zachód. W kieleckiej dzielnicy Piaski znajduje się areszt śledczy.

[edytuj] Architektura

[edytuj] Zabytki

• Pałac Biskupów Krakowskich, wzniesiony w latach 1637-1641 przez Tomasza Poncino z inicjatywy biskupa Jakuba Zadzika. Przykład polskiej rezydencji z epoki Wazów. Pomimo licznych przekształceń dokonywanych w XIX w. przez rosyjskiego zaborcę, pałac zachował pierwotną bryłę, dekorację elewacji oraz oryginalny wystrój większości wnętrz. Od 1971 roku mieści się tu Muzeum Narodowe, na tyłach którego znajduje się Ogród Włoski.
• Bazylika Katedralna Wniebowzięcia NMP, wzniesiona w 1171 przez biskupa krakowskiego Gedeona, wielokrotnie przebudowywana w XVI, XVII i XIX wieku uzyskała wygląd wczesnobarokowej trójnawowej bazyliki.
• Kościół Św. Wojciecha, najstarsza świątynia w Kielcach; jej początki sięgają X w; obecne zabudowania pochodzą z 1763 roku. Na placu przed kościołem zachowano fragment muru, przed którym hitlerowcy publicznie rozstrzelali w 1943 roku zakładników – żołnierzy Armii Krajowej.
• Kościół Świętej Trójcy, wybudowany w latach 1640-1644. Wyposażenie świątyni pochodzi głównie z XVIII wieku – barokowe i późnobarokowe ołtarze, ambona, trójkondygnacyjny chór oraz późnorenesansowa dekoracja stiukowa zdobiąca sklepienie kolebkowe z lunetami.
• Pałacyk Zielińskiego, w latach 1847-1858 był własnością Tomasza Zielińskiego, wielkiego orędownika kultury. Obecnie znajduje się tu Dom Środowisk Twórczych.
• Kościół i klasztor na wzgórzu Karczówka, zbudowany w latach 1624-1631, pierwotnie zasiedlony przez zakon bernardynów (rozwiązany przez władze carskie w 1864 r.). Od 1957 r. gospodarzami obiektu są pallotyni.
• Kościół garnizonowy, dawna cerkiew, wzniesiona w latach 1902-1904, wzorowana na soborze Izaakowskim w Petersburgu. W okresie międzywojennym świątynię odremontowano i przystosowano do liturgii rzymskokatolickiej, przeznaczając ją na kościół garnizonowy pw. Matki Boskiej Królowej Polski. Wyposażenie wnętrza pochodzi głównie z 1926 r.
• Kościół ewangelicko-augsburski pw. św. Trójcy – jedna z nielicznych świątyni ekumenicznych w Polsce, wybudowany w stylu klasycystycznym w 1837 r. Posiada jednonawowy korpus i wieżę od strony północnej.
• Dworek Laszczyków, modrzewiowy dworek z 1788 roku, kryty łamanym gontem, z bielonymi ścianami i portykiem kolumnowym. Obecnie siedziba Muzeum Wsi Kieleckiej.
• Rynek, jego lokalizacja została wyznaczona jeszcze w średniowieczu. Zabudowa pochodzi głównie z XVIII i XIX w. Na skwerku przy Rynku znajduje się figura św. Tekli z 1765 r.
• Ulica Henryka Sienkiewicza, wytyczona w latach 20. XIX w. jako ulica Konstantego, później ulica Pocztowa. Główna ulica miasta, wyłączona z ruchu kołowego. Znajduje się tu szereg zabytkowych budowli, m.in. hotele Wersal i Bristol, Teatr im. Stefana Żeromskiego, a także będący przykładem architektury secesyjnej budynek Banku Gospodarki Żywnościowej.
• Synagoga w Kielcach – wybudowana w 1902 roku.
• Cmentarz żydowski – założony w 1868 roku.
• Cmentarz Stary, założony ok. 1800 r., początkowo przeznaczony zarówno dla katolików, jak i dla ewangelików, prawosławnych i unitów. Znajdują się tu cenne nagrobki żeliwne i kamienne oraz kaplice z początku XIX w.
• Park miejski im. Stanisława Staszica, założony w 1830 r. na terenie istniejącego ogrodu z XVIII w.
• Dworek Karscha, wzniesiony w I poł. XIX w. przez rodzinę Stumpfów. W latach 1888-1890 miał w tym dworze swoją pracownię słynny malarz – Jan Styka.
• Kaplica NMP Matki Kościoła, na kieleckiej Dąbrowie wzniesiona w 1866 roku.

[edytuj] Turystyka

Kielce są punktem początkowym:

• czerwonego szlaku turystycznego prowadzącego do Chęcin,
• czarnego szlaku rowerowego prowadzącego do Cedzyny.
• czerwonego szlaku rowerowego prowadzącego do Podzamcza Piekoszowskiego.

Na terenie miasta znajdują się:

• czerwony szlak miejski w Kielcach
• niebieski szlak spacerowy Kielce, ul. Zamkowa – Stadion Leśny
• zielony szlak spacerowy Kielce Słowik – rezerwat Biesak-Białogon
• zielony szlak spacerowy Kielce, ul. Zamkowa – Bukówka
• żółty szlak spacerowy wokół Kielc
• czarny szlak turystyczny Kielce, ul. Szczepaniaka – Pierścienica
• ścieżka rowerowa prowadząca przez centrum (od ul. Jesionowej, poprzez ul. Sienkiewicza aż na Stadion Leśny)
• czerwona ścieżka rowerowa prowadząca na Stadion Leśny (bardzo trudna)
• niebieska ścieżka rowerowa prowadząca na Stadion Leśny (nieco łatwiejsza)
• czerwona ścieżka rowerowa prowadząca na Telegraf (bardzo trudna)
• niebieska ścieżka rowerowa prowadząca na Telegraf (bardzo trudna)

Przez Kielce przechodzi niebieski szlak turystyczny z Chęcin do Łagowa.

[edytuj] Przyroda

W granicach administracyjnych Kielc znajduje się część Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego, Kielecki Obszar Chronionego Krajobrazu, a także 5 rezerwatów przyrody:

• Rezerwat przyrody Kadzielnia
• Rezerwat przyrody Biesak-Białogon
• Rezerwat przyrody Karczówka
• Rezerwat przyrody Ślichowice im. Jana Czarnockiego
• Rezerwat przyrody Wietrznia im. Zbigniewa Rubinowskiego

[edytuj] Edukacja

[edytuj] Szkoły

[edytuj] Wyższe uczelnie

• Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach
• Politechnika Świętokrzyska
• Wszechnica Świętokrzyska
• Wyższa Szkoła Administracji Publicznej w Kielcach
• Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa im. prof. Edwarda Lipińskiego (poprzednio Wyższa Szkoła Ekonomii i Administracji im. prof. Edwarda Lipińskiego)
• Wyższa Szkoła Handlowa im. Bolesława Markowskiego
• Wyższa Szkoła Technik Komputerowych i Telekomunikacji
• Wyższa Szkoła Telekomunikacji i Informatyki
• Wyższa Szkoła Umiejętności w Kielcach (poprzednio Wyższa Szkoła Ubezpieczeń)
• Wyższa Szkoła Ekonomii, Turystyki i Nauk Społecznych
• Wyższe Seminarium Duchowne w Kielcach
• Świętokrzyska Szkoła Wyższa

[edytuj] Dzielnice i osiedla Kielc

Kielce nie posiadają jednolitego, usankcjonowanego ustawą podziału administracyjnego, stąd nie można jednoznacznie okreslić granic poszczególnych miejscowości.

W skład miasta wchodzą następujące części: Baranówek, Barwinek, Białogon, Bocianek, Bukówka, Cedro Mazur, Centrum, Czarnów, Dąbrowa, Dobromyśl, Domaszowice Wikaryjskie, Dyminy, Herby, Jagiellońskie, Karczówka, KSM – XXV-lecia, Łazy, Na Stoku, Nowy Folwark, Niewachlów I, Niewachlów II, Osiedle Jana Czarnockiego, Osiedle Jana Kochanowskiego, Ostra Górka, Pakosz, Piaski, Pietraszki, Pod Dalnią, Podhale, Podkarczówka, Pod Telegrafem, Posłowice, Sady, Sieje, Sitkówka, Skrzetle, Słoneczne Wzgórze, Słowik, Szydłówek, Ślichowice, Świętokrzyskie, Uroczysko, Wielkopole, Wietrznia, Zagórze, Zalesie, Osiedle Związkowiec.

[edytuj] Aglomeracja Kielc

Kielecki Obszar Metropolitalny (KOM) został powołany 30 września 2005 roku z inicjatywy prezydenta miasta Kielce Wojciecha Lubawskiego. W skład obszaru wchodzi miasto Kielce i 11 ościennych gmin.

W skład Kieleckiego Obszaru Metropolitalnego wchodzą następujące gminy:

• Miasto Kielce
• Chęciny
• Daleszyce
• Górno
• Masłów
• Miedziana Góra
• Morawica
• Piekoszów
• Sitkówka-Nowiny
• Strawczyn
• Zagnańsk
• Kije

[edytuj] Sport

• Korona Kielce – zespół piłki nożnej, awans do ekstraklasy w sezonie 2004/2005 (zobacz też: Stadion Miejski w Kielcach)
• VIVE Kielce – zespół piłki ręcznej, wielokrotny mistrz i vice-mistrz Polski (zobacz też: Hala sportowa w Kielcach)
• Kielecki Klub Lekkoatletyczny – KKL Fart Kielce
• Uczniowski Międzyszkolny Klub Sportowy- UMKS Kielce koszykówka mężczyzn, obecnie czołowy zespół 2 ligi grupy C
• KS FART Kielce – siatkówka mężczyzn
• Kielecki Klub Aikido Aikikai
• Kielecki Klub Aikido Kobayashi
• Kielecki Klub Karate Kyokushin
• Kielecki Klub Shorin-Ryu
• Kielecki Klub Shidokan Karate
• Świętokrzyski Klub Muay Thai
• Mundo Capoeira Kielce
• Capoeira Abada Kielce
• Automobilklub Kielecki
• Klub Sportowy "Stella"
• Orlęta Kielce – zespół piłki nożnej, grający w czwartej lidze
• Aeroklub Kielecki
• Świętokrzyskie Kolarstwo Górskie
• Akademicki Klub Turystyki Kwalifikowanej PTTK – Sabat
• Świętokrzyski Klub Alpinistyczny
• AZS Politechniki Świętokrzyskiej
• Uczniowski Klub Sportowy "Zalew Kielce" (żeglarstwo)
• Kieleckie Towarzystwo Narciarskie KTN "PUCH"
• Czarnovia Kielce - zespół piłkarski na poziomie klasy A

[edytuj] Kościoły

Na terenie miasta działalność prowadzą następujące kościoły:

[edytuj] Kościoły katolickie

• Kościół Rzymskokatolicki
  • Parafia p.w. Wniebowzięcia NMP
  • Parafia p.w. Najświętszej Marii Panny Królowej Polski
  • Parafi p.w. Św. Franciszka z Asyżu
  • Parafia p.w. Św. Pawła Apostoła
  • Parafia p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego
  • Parafia p.w. Św. Teresy od Dzieciątka Jezus
  • Parafia p.w. Św. Józefa Robotnika
  • Parafia św. Stanisława Biskupa Męczennika w Kielcach
  • Parafia Chrystusa Króla w Kielcach
  • Parafia p.w. Ducha Świętego
  • Parafia św. Jana Chrzciciela w Kielcach
  • Parafia p.w. św Jadwigi Królowej

• Kościół Polskokatolicki
  • Parafia p.w. Św. Ap. Piotra i Pawła

[edytuj] Kościoły protestanckie

• Kościół Ewangelicko-Augsburski
  • Filiał w Kielcach
• Kościół Ewangelicko-Metodystyczny
  • Parafia w Kielcach
• Kościół Ewangelicznych Chrześcijan
  • Zbór w Kielcach
• Kościół Chrześcijan Baptystów
  • Zbór w Kielcach
• Kościół Chrześcijan Wiary Ewangelicznej
  • Zbór w Kielcach
• Kościół Adwentystów Dnia Siódmego
  • Zbór w Kielcach

[edytuj] Kultura

Kielce są zdecydowanie centrum kulturalnym regionu, to tutaj odbywa się większość koncertów i imprez kulturalnych, w tym m.in. Harcerski Festiwal Kultury Młodzieży Szkolnej "Kielce", Festiwal Muzyki Organowej, Festiwal Muzyki Gitarowej, "Jeunesses Musicales" oraz Zaduszki Jazzowe.

Instytucje kulturalne działające na terenie Kielc:

• Kina
  • Kinoplex, znajdujący się w budynku Galerii Echo, zbudowanej pod koniec listopada 2002 r. u zbiegu ulic Świętokrzyskiej i Manifestu Lipcowego (od 2006 r. Aleja Solidarności). Składa się z 7 sal kinowych liczących łącznie 1614 miejsc.
  • Moskwa, przy ul. Staszica, liczące 396 miejsc.
  • Echo, przy ul. Ściegiennego, liczące 500 miejsc
  • Studyjne, w budynku kina "Moskwa", liczące 47 miejsc
• Teatry
  • Teatr im. Stefana Żeromskiego, istnieje od 1945 r., zlokalizowany jest w zabytkowej kamienicy z drugiej połowy XIX w., dawnej siedzibie Hotelu Polskiego. Odbywa się tu kilka premier rocznie, każdy sezon kończy się plebiscytem o "Dziką Różę".
  • Teatr Lalki i Aktora "Kubuś", utworzony w 1955 r., posiada jedną z najnowocześniejszych widowni w Polsce.
  • Kielecki Teatr Tańca, założony w 1995 r. przez p. Elżbietę Szlufik-Pańtak.
  • Teatr Alternatywny "Ecce Homo", kielecki teatr poruszający się głównie w formule performance.
  • Teatr Panika przy IV LO im. H. Sawickiej założony w 1997, występujący m.in. na deskach Teatru im. Stefana Żeromskiego Teatr Panika jest kontynuatorem Teatru bez Kurtyny działającego przy Sawickiej w latach 80. XX wieku).
  • Teatr S.T.R.E.F.A - kielecki teatr offowy. Założony w marcu 2008 roku z inicjatywy Łukasza Piotra Strzelczyka, Justyny Dziedzic, Daniela Karpety oraz pasjonatów teatru. Wystawia swoje sztuki na deskach Wojewódzkiego Domu Kultury im: Józefa Piłsudskiego w Kielcach.
• Filharmonie
  • Filharmonia Świętokrzyska im. Oskara Kolberga, o tradycjach sięgających lat 20. XX w., z siedzibą w Kieleckim Centrum Kultury
• Chóry
  • Chór Kameralny Fermata
  • Chór Akademicki Politechniki Świętokrzyskiej
  • Chór Instytutu Edukacji Muzycznej Akademii Świętokrzyskiej w Kielcach
  • Chór II LO im. Jana Śniadeckiego w Kielcach
• Centra kultury
  • Kieleckie Centrum Kultury, działające od 1992 r., zbudowane na wzór Teatru Muzycznego w Gdyni
  • Wojewódzki Dom Kultury, wzniesiony w 1935 r. jako Dom Przysposobienia Wojskowego i Wychowania Fizycznego im. J. Piłsudskiego.
  • Dom Środowisk Twórczych, mieszczący się w zabytkowym Pałacyku Tomasza Zielińskiego
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna, posiadająca cenny zbiór starodruków oraz niemal 550 tys. książek.
  • Miejska Biblioteka Publiczna w Kielcach
  • Studenckie Centrum Kultury Polietchniki Świętokrzyskiej
  • Kompania Wolontarska

[edytuj] Muzea

• Muzeum Narodowe w Kielcach – mieści się w pałacu biskupim. Zgromadzono tu cenne XVII- i XVIII-wieczne obrazy, meble, gobeliny nadające wnętrzom charakter zbliżony do dawnej siedziby magnackiej.
• Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego – zlokalizowane w budynku dawnego gimnazjum, w którym nauki pobierali m.in. Stefan Żeromski, Bolesław Prus, Józef Kenig, Adolf Dygasiński, Gustaw Herling-Grudziński, Wiesław Jażdżyński oraz Józef Ozga-Michalski. Muzeum gromadzi liczne eksponaty szkolne z drugiej połowy XIX w.
• Muzeum Zbiorów Geologicznych – świętokrzyski oddział Państwowego Instytutu Geologicznego. Znajduje się tu bogata kolekcja skał i minerałów charakterystycznych dla Gór Świętokrzyskich.
• Muzeum Zabawek i Zabawy – jedyne muzeum tego rodzaju w Polsce. Posiada ono kolekcję zabawek historycznych i współczesnych z całego świata.
• Muzeum Wsi Kieleckiej – mieści się w zabytkowym Dworze Laszczyków. Prezentowane są tu głównie wystawy czasowe. Należący do muzeum park etnograficzny (skansen) znajduje się w pobliskiej miejscowości Tokarnia.
• Muzeum Pamięci Narodowej – budynek mieszczący muzeum służył w latach 1939-1956 jako więzienie. Podczas wojny znajdował się tu obóz przejściowy dla polskich jeńców wojennych. Po wkroczeniu wojsk sowieckich osadzani byli tu Polacy zsyłani później w głąb ZSRR. Do 1956 gmachem zarządzała SB.
• Skarbiec Katedralny – znajduje się na zakrystii bazyliki katedralnej. Zgromadzono tu cenne dzieła sztuki sakralnej, m.in. rękopisy z XIV-XVI w., naczynia i szaty liturgiczne, inkunabuły oraz starodruki.
• Muzeum Diecezjalne – nowo powstałe Muzeum Diecezji Kieleckiej znajdujące się na tyłach gmachu kurii prezentuje szeroką kolekcję przedmiotów sakralnych, w tym cennych obrazów czy monstrancji.
• Muzeum Historii Kielc – mieści się w zabytkowej kamienicy przy ul. Św. Leonarda w ścisłym centrum miasta. Prezentuje dzieje Kielc na przestrzeni wieków.

[edytuj] Media

Historia kieleckich mediów sięga roku 1870 r., kiedy to w trudnych czasach przepełnionych carskimi represjami wyszedł pierwszy numer Gazety Kieleckiej, ukazującej się dwa razy w tygodniu w środy i w soboty (wersja zdigitalizowana dostępna w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej). W tym samym roku działalność rozpoczęli redaktorzy periodyku Pamiętnik kielecki, zawierającego artykuły o tematyce historyczno-krajoznawczej.

Po II wojnie światowej wydawano dzienniki: Słowo Ludu (od 27 września 1949) oraz Echo Dnia (od 1971 r.).

1 stycznia 2005 r., po wielu latach starań, powstał w Kielcach samodzielny Oddział Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w Kieleckim Centrum Kultury.

22 października 2007 r. ruszyła z inicjatywy Urzędu Miasta Kielce i prezydenta miasta Internetowa Telewizja Kielce, internetowa telewizja miejska.

• prasa lokalna
  • dzienniki
    • Echo Dnia – dziennik lokalny
    • Gazeta Wyborcza Kielce – codzienne wydanie lokalne
    • Metro - codzienne wydanie lokalne
      • już nie wydawane
        • Słowo Ludu
        • Gazeta Kielecka
  • inne
    • Dedal – Świętokrzyski Magazyn Kulturalno-Artystyczny
    • Nasza Baba Jaga – Świętokrzyski Kwartalnik Edukacyjno-Krajoznawczy
    • Wici. Info – Świętokrzyski informator kulturalny
    • Studentnik - Niezależne Czasopismo Studentów Politechniki Świętokrzyskiej
    • Presik - Magazyn Studentów Uniwersytetu Jana Kochanowskiego
    • Kielce Plus - bezpłatny tygodnik Radia Plus Kielce
    • Teraz Kielce - bezpłatny tygodnik miejski
    • Extra Kielce - bezpłatny tygodnik
• rozgłośnie radiowe
  • Polskie Radio Kielce (90,4 MHz; 101,4 MHz)
  • Radio FaMa (100,8 MHz)
  • Radio Plus Kielce (107,9 MHz)
  • RMF MAXXX Kielce/Radom (dawniej radio Tak FM) (98 MHz; 106,5 MHz)
  • Radio Eska Kielce (103,3 MHz)
  • Radio Eska Rock Kielce (95,5 MHz)
  • Radio Planeta Kielce (103,9 MHZ)
  • Piramida - Studenckie Radio Internetowe Politechniki Świętokrzyskiej
• lokalne stacje telewizyjne
  • TVP Kielce
  • Nowa Telewizja Kielce
  • Internetowa Telewizja Kielce

[edytuj] Transport

[edytuj] Drogowy

Kielce stanowią ważny węzeł komunikacyjny, przez miasto przebiegają drogi międzynarodowe i krajowe:

• 7 S7 – Gdańsk – Warszawa – Radom – Kielce – Kraków – Chyżne
• 73 – Wiśniówka – Kielce – Tarnów – Pilzno – Jasło
• 74 S74 – Sulejów – Kielce – Opatów – Szczebrzeszyn – Zamość – granica polsko-ukraińska (przejście graniczne w Zosinie)

Drogi wojewódzkie:

• 745 – Kielce-Dąbrowa – Masłów – Radlin
• 761 – Kielce – Piekoszów
• 762 – Kielce – Chęciny – Małogoszcz
• 764 – Kielce – Suków – Raków – Staszów – Połaniec
• 786 – Kielce – Ruda Strawczyńska – Łopuszno – Włoszczowa – Koniecpol – Święta Anna – Częstochowa

Ponadto Kielce posiadają sieć dróg powiatowych, obejmujących 109 ulic o łącznej długości 114,9 km oraz sieć dróg gminnych obejmujących 446 ulic o łącznej długości 220,9 km. 57,5% dróg w mieście posiada nawierzchnię twardą ulepszoną, 8,4% nawierzchnię twardą nie ulepszoną, zaś 34,1% – nawierzchnię gruntową.

[edytuj] Kolejowy